Joyce de Vos – paardendingen 1280 x 800

Targetten vormt basis van vrijheidsdressuur

Op allerlei shows en op video’s op internet zie je paarden vrijheidsdressuuroefeningen uitvoeren. Grote kans dat je al zelf aan de slag bent gegaan met het aanleren van wat trucs. Maar hoe pak je dat nu goed aan? Joyce de Vos geeft in dit artikel tips voor een systematische aanpak voor het starten met vrijheidsdressuur.

Voor vrijheidsdressuur heb je behalve een halster, zweepje en beloning weinig nodig om van start te kunnen gaan. Al is het volgens Joyce de Vos wel belangrijk om voordat je begint eerst een goede basis te leggen wat grondwerk betreft. “Je paard moet netjes meelopen aan een touw, achterwaarts gaan, opzij gaan voor druk en wanneer je dat voor elkaar hebt zou ik beginnen met de basis van de vrijheidsdressuur. Het is wel belangrijk dat je paard dit ook kan zonder beloning, anders gaat hij alleen nog maar dingen doen omdat daar iets lekkers tegenover staat. In principe horen bovenstaande oefeningen gewoon bij een correcte opvoeding.”

Joyce de Vos Horse Event paarden dingen

Basis voor andere oefeningen

Je zou denken dat je van start gaat met kunstjes zoals flemen of een kusje geven, maar Joyce begint met het targetten. “Dat betekent dat we het paard leren iets aan te raken op commando. Dat is heel makkelijk te leren en belonen. We beginnen juist hiermee, omdat dit eigenlijk geen op zich staand kunstje is, maar je hiermee de basis legt voor alle andere oefeningen voor vrijheidsdressuur. Ik pak meestal een pion en zet die voor het paard neer. Vaak raken ze die uit nieuwsgierigheid aan met hun neus en op dat moment geef ik een beloningssignaal met een clicker of mijn stem gevolgd door een beloning. In het begin snapt een paard nog niet waarom hij beloond wordt, maar gaat daar wel naar zoeken. Na een keer of twintig valt vaak het kwartje en krijgt het paard door dat hij beloond wordt voor het aanraken van de pion. Als je paard zover is kan je er een commando aan gaan koppelen zoals wijzen of het woordje ‘pion’. Het paard gaat deze commando’s koppelen aan wat jij wilt en zo leg je de basis voor vrijheidsdressuur.”

 Andere dingen targetten

En waarom juist dit de basis vormt legt Joyce graag uit. “In bijna elke oefening maken wij gebruik van targetten. Bij het buigen bijvoorbeeld leren we het paard mooi door te buigen door op de singelplek te drukken, waardoor ze tegendruk geven. We leren ze dan dus om onze hand te targetten. Met deze techniek kan je dus allerlei kanten op en dit vormt voor veel oefeningen een goede uitgangsbasis. Pas als een paard dit echt snapt, gaan we kijken met welke oefeningen we verder gaan en hoe we dit vervolgens per paard aanpakken.”

Joyce de Vos horse Event paarden dingen

Leren volhouden

Naast het targetten is het voetjes leren optillen op commando ook een belangrijke basisoefening volgens Joyce. “En dan bedoel ik wel echt optillen en niet schrapen. Schrapen is voor een paard een handeling uit ongeduld. Daarmee creëer je dus ongeduldig gedrag en dat wil je niet. Wij willen dat het paard zijn voet optilt net zoals bij de hoefsmid. Als je dit gelijk goed aanleert dan heb je daar later veel profijt van. We leren ze ook om de voetjes uiteindelijk net zo lang op te tillen als wij vragen. Hiermee leren we de paarden om de oefeningen vol te houden totdat wij zeggen dat ze mogen stoppen. Dit is een manier die goed werkt om je paard later ook te leren om langer te liggen of knielen. Door in de basis hier meteen aandacht aan te besteden, krijg je meer controle. Anders heb je een grote kans dat je paard de oefeningen gaat afraffelen.”

Andere manieren

Nog een handig manier om oefeningen aan te leren is door gebruik te maken van natuurlijk gedrag zoals het rollen na het afspuiten. “Daar maken wij ook zeker gebruik van en de paarden kopiëren ook heel veel van elkaar. Ons jonge paard gaat bijvoorbeeld al op het blok staan en doet de jambette, terwijl wij dat hem nooit hebben geleerd. Je kunt een paard dus ook al veel leren door hem te laten kijken naar een ander paard wat het al begrijpt. Tot slot kan iets ook door toeval ontstaan. Zo heb ik Indian geleerd om een slurpgeluidje te maken. Dat deed ze een keer en ik moest lachen en beloonde het. Hierdoor is zij het steeds erger en meer gaan doen en daar heb ik een commando aangehangen. Wel moet je je bewust zijn van het feit dat je als trainer veel zelf in de hand hebt. Werk in kleine stapjes om oefeningen goed en duidelijk uit te bouwen, zodat het paard snapt wat je bedoelt en beloon alleen wat je wilt dat er gebeurt. Dit geldt ook voor de wijze van belonen. Je bepaalt zelf of je je paard aanleert om te bedelen en de beloning uit je handen te grissen of hem rustig te laten wachten.”

Wil je meer leren over paarden en pony’s? Lees dan ook hoe je cavaletti’s kan inzetten bij je dressuurtraining, of leer meer over EHBO bij paarden.