zadel paardrijden saddle

Het zadel: belangrijk onderdeel van de communicatie

Er komt nog steeds meer en meer aandacht voor een goed passend zadel. Een goede zaak volgens gekwalificeerd zadelpasser Anne van Vugt. Volgens haar vormt het zadel letterlijk de verbinding tussen ruiter en paard, waardoor het een belangrijk onderdeel van de communicatie is.

Iedere bewuste ruiter of amazone snapt dat een goed passend zadel belangrijk is. Maar wat dit precies inhoudt is een stuk lastiger. “Of een zadel goed past gaat verder dan enkel de boommaat en het aantal inches”, legt Anne van Vugt uit. “Dat is maar zo’n klein onderdeel van het zadelpassen, dat het nog geen tiende deel is van het totaalplaatje. Je kunt niet uit een tekst leren of je zadel past of niet, dat is echt iets wat je zadelpasser in de praktijk moet zien. Daarom is het belangrijk om je zadel regelmatig te laten controleren. En met regelmatig bedoel ik dat je het zadel geen jaar of langer moet laten liggen zonder check. Paarden veranderen door verschillende omstandigheden zoals verhuizen, voeding, het jaargetijde en training, etc.. Er zijn veel factoren die ervoor kunnen zorgen dat een zadel net niet helemaal lekker meer ligt, dus mijn advies is om het zadel elk half jaar te laten controleren. Een passend zadel is werk in uitvoering en moet met je paard mee veranderen, zodat het blijft aansluiten. Zeker bij een jong paard of paard in revalidatie die snel kunnen ontwikkelen is dit belangrijk.”

Hints

Wanneer je zadel niet goed past kan je paard je volgens Anne verschillende signalen geven om zijn rugklachten kenbaar te maken. “Bij het poetsen kan je vaak al opmerken dat een paard een gevoelige rug heeft, maar ook structurele zadel- of singelnijd kan een teken zijn bij het opzadelen. Iets wat minder opvalt maar je zeker in de gaten moet houden is een terugval van de spieren net achter de schouder, een stijver paard, moeite met lengtebuiging en veel spanning. Dit hoeft niet vanuit het zadel te komen – dus kijk ook eens goed of je bijvoorbeeld gister zwaar hebt getraind of remsporen in de wei ziet – maar een slecht passend zadel kan hier wel degelijk invloed op hebben.”

zadel paard saddle

Verbinding tussen ruiter en paard

“Een zadel is niet alleen belangrijk om klachten te voorkomen, maar vormt letterlijk de verbinding tussen ruiter en paard. Daarmee is een zadel een essentieel onderdeel van de communicatie. Een goed passend zadel zorgt ervoor dat de ruiter de hulpen zo klein en goed mogelijk kan doorgeven en het paard deze zo goed mogelijk kan uitvoeren. Daarnaast zorgt dit voor een optimale balans, zodat er zo min mogelijk verstoring is en meer veiligheid.”

Perfect voor beiden

We hebben het tot nu toe alleen nog maar gehad over een passend zadel voor het paard, maar voor de ruiter geldt dit uiteraard net zo goed. “Dit kun je inderdaad niet los van elkaar zien. Als een zadel op een paard perfect past, maar voor de ruiter te klein is dan zal deze nooit in balans kunnen zitten. Hierdoor krijgt het paard pieken in de belasting en werkt het voor beide niet. Ik heb ooit een zadel aangemeten op een paard dat destijds door een blessure werd gereden door de instructeur. Toen de eigenaresse met een hele andere bouw het paard vervolgens weer overnam, begon het zadel te klapperen. Dat geeft aan hoe belangrijk het passen voor beiden is. Maar ook een instructrice met veel langere benen die gaat rijden op een zadel dat op jou is aangemeten kan klachten bij het paard ontwikkelen. Dat heb ik ook wel eens meegemaakt waardoor de instructrice te veel achter in het zadel eindigde wat lage rugklachten bij het paard veroorzaakte. Andersom zie je trouwens ook dat je niet fijn kunt zitten op een zadel dat niet in balans ligt op je paard.”

Te korte singel

Maar ook de juiste singel is onderdeel van een goed passend zadel. “Een verkeerde singel kan er inderdaad voor zorgen dat je zadel minder goed past”, legt Anne uit. “Vooral de maat is hierbij een belangrijke. Daar zie ik het dan ook vaak misgaan. Meer dan de helft van de ruiters rijdt met een te korte singel. Een singel moet tot ongeveer een handbreedte onder je zweetblad komen. Komt hij lager dan heb je kans dat de gespen in de elleboog duwen tijdens de beweging. Ook is het belangrijk op te letten bij elastiek. Dit moet aan beide kanten zitten om ongelijke druk op de ribbenkast te voorkomen. Daarnaast moet het elastiek sterk zijn en moet je het niet makkelijk op kunnen rekken.”

zadelpasser zadel ruiter

Vrij beroep

“Iets wat veel mensen niet weten en waardoor er nog wel eens kritiek komt op zadelpassers, is het feit dat dit nog steeds een vrij beroep is. Iedereen mag zich in principe zadelpasser noemen, daar hoef je geen studie voor af te ronden. Dat realiseert niet iedereen zich. Veel zadelpassers hebben dus geen opleiding en zijn het bijvoorbeeld begonnen door een bepaalde vraag. Met de beste bedoelingen gaan zij op pad om mensen te helpen, maar dat levert niet altijd de beste resultaten. Dat wil niet zeggen dat iemand zonder opleiding een slechte zadelpasser is en iemand die gecertifieerd is een goede. Op de website van de beroepsvereniging (www.vztd.nl) kun je terugvinden welke zadelpassers zijn aangesloten waardoor je weet wie een diploma heeft en bijscholingen volgt.”

Vond je dit een interessant artikel? Lees ook ‘dressuurtraining met cavaletti’s‘ en ‘EHBO bij paarden, wat moet je weten?‘.